HOME

  UZASADNIENIE

  1. Zespół klasztorny w Sejnach - eregowany w 1602 r. jako siedziba dominikanów, później miejsce szkolnictwa katolickiego i świeckiego i wreszcie miejski ośrodek kultury, jest najcenniejszym zabytkiem kultury materialnej na Sejneńszczyźnie. Zlokalizowany w centralnej części miasta, otoczony zielenią, posiada 2.100 m2 powierzchni użytkowej. Łączna powierzchnia działek okalających klasztor wynosi ok. 7,8 ha. Dziś, to miejsce opuszczone, pozbawione jakiejkolwiek funkcji, niszczejące. Stan ten trwa już prawie 15 lat.

  2. Właścicielem klasztoru jest parafia rzymsko-katolicka w Sejnach (stan prawny -własność kościelna).Biorąc pod uwagę rangę architektoniczną tego obiektu, jego miejsce w urbanistycznym układzie współczesnych Sejn oraz historyczną rolę jaką odegrał w przeszłości - można stwierdzić, że jest to dobro publiczne oraz przestrzeń, która powinna być zagospodarowana z uwzględnieniem celów i dążeń dzisiejszej społeczności Sejneńszczyzny

  3. Wyrażamy przekonanie, iż konieczne jest wykorzystanie potencjału klasztoru w dziedzinie dziedzictwa kulturowego, turystyki, współpracy transgranicznej i edukacji. Dla Miasta i Powiatu może to stworzyć szansę na dynamiczny rozwój w tych dziedzinach. Dla młodych mieszkańców Sejneńszczyzny może otworzyć drogę do twórczej pracy na rzecz miejsca z którego pochodzą.

  4. Aktualny stan techniczny oraz postępujące zniszczenie materialne całego obiektu, wymaga podjęcia szybkich działań zaradczych oraz wypracowania koncepcji docelowego zagospodarowania zespołu klasztornego oraz terenów przyległych.

  5. Wobec powstałej sytuacji dostrzegamy konieczność podjęcia inicjatywy społecznej, która stanowiłaby akceptowane i współdziałające ciało z właścicielem obiektu - kościołem , gospodarzem terenu - Burmistrzem Miasta Sejny i Radą Miasta oraz Starostą i Radą Starostwa Sejneńskiego. Niezbędna jest tu odpowiedzialna współpraca wyżej wymienionych podmiotów, bo tylko takowa zapewnić może oczekiwane efekty.

  6. Przypomnieć należy, że pierwsze publiczne dyskusje na temat rewitalizacji Centrum Sejn i zagospodarowania klasztoru odbyły się w lutym 2004 r., w Czarnej Buchcie. Dodatkowym impulsem dla podjęcia tych prac była debata na temat szans rozwojowych naszego miasta zorganizowana w końcu 2004 r. przez Ośrodek "Pogranicze". Uczestniczyły w niej władze powiatowe, miejskie, ks. Prałat, przedstawiciele społeczności litewskiej oraz obywatele Sejn. W trakcie tych rozmów postanowiono zintensyfikować prace zmierzające do nowego zagospodarowania klasztoru.

Wtedy też powstała idea powołania Społecznej Rady, która mając na uwadze wspólne dobro zajęłaby się tymi problemami.
Witraż w klasztorze podominikańskim w Sejnach, który zniszczono w latach komunizmu. Powstał z inicjatywy ks. Romualda Jałbrzykowskiego w latach 1876 -1925, wicerektora Seminarium Duchownego w Sejnach, późniejszego Arcybiskupa Wileńskiego. Rekonstrukcję wykonano w 2012 r. przez Pawła Przyrowskiego, w Pracowni Witraży S.C. w Warszawie, z funduszy Pani Ireny Kasperowicz - Ruki z dziećmi: Joanną, Pawłem, Adamem i Ewą, jako wotum wdzięczności za pomoc udzieloną w latach 1951 -1990 przez Parafię Sejneńską rodzinie Kasperowiczów z Jenorajścia.

(2kB)

  Problem czy szansa

Zespół klasztorny w Sejnach - eregowany w 1602 r. jako siedziba dominikanów, później miejsce szkolnictwa katolickiego i świeckiego i wreszcie miejski ośrodek kultury, jest najcenniejszym zabytkiem kultury materialnej na Sejneńszczyźnie. Zlokalizowany w centralnej części miasta, otoczony zielenią, posiada 2.100 m2 powierzchni użytkowej. Dziś, to miejsce opuszczone, nie służące nikomu, bez mała odgrodzone od miasta i zwiedzających te tereny turystów. Stan ten trwa już prawie 15 lat. Ponadto obiekt ten niszczeje technicznie, zaczyna być rozkradany i z czasem stanie się miejscem demoralizacji i patologii miejscowej młodzieży.

Za ten stan odpowiadamy wszyscy, miejscowe społeczeństwo, władze samorządowe, także my, sympatycy Sejneńszczyzny. Właścicielem klasztoru jest parafia rzymsko - katolicka. Z punktu widzenia prawa jest to więc własność prywatna. Ale biorąc pod uwagę rangę architektoniczną tego obiektu, jego miejsce w urbanistycznym układzie współczesnych Sejn oraz cywilizacyjną rolę dominikanów na tym terenie - można stwierdzić, że jest to jednocześnie dobro publiczne i przestrzeń, która musi być zagospodarowana z uwzględnieniem celów i dążeń dzisiejszych mieszkańców Sejneńszczyzny. Stąd, aktualnie zła sytuacja zespołu klasztornego w Sejnach, jest jednocześnie zobowiązaniem jej poprawy, dla całej miejscowej społeczności, wszystkich gmin powiatu Sejneńskiego.
Klasztor w Sejnach może być szansą i jedną z głównych dźwigni rozwoju Sejneńszczyzny. Nie rozwiązując tej sytuacji, stracimy bezpowrotnie dawną tradycję, kawał własnej historii i znaczący zabytek materialny.
W tym momencie rodzą się ważne pytania. Jaką działalność umieścić w klasztorze, skąd wziąć niezbędne środki na inwestycje i przyszłą eksploatację, czy prace remontowe wykonywać lokalnymi siłami, czy też pozyskać silnego inwestora zewnętrznego, itp. ...? Jak to wszystko uzgodnić z właścicielem obiektu? Dziś nie ma na to wyczerpujących odpowiedzi, bo nie ma prac i rozważań poruszających te tematy. Stąd powstaje zagadnienie od czego aktualnie należy zacząć. Moim zdaniem od publicznego wyrażenia woli - zobowiązania, że efektywne zagospodarowanie zespołu klasztornego jest priorytetowym zadaniem wszystkich głównych partnerów tego projektu. To znaczy, parafii, samorządu miejskiego, starostwa powiatowego.

"Strategia Rozwoju Powiatu Sejneńskiego do 2013 r.", w jednym z zadań stwierdza:
"...uatrakcyjnienie wyglądu stolicy powiatu poprzez rewitalizację centrum Sejn, ze szczególnym uwzględnieniem Zespołu Klasztornego, Pałacu Biskupiego..."
A więc są podstawy prawne dla rozpoczęcia takich działań.
Aktualnie jeszcze nie znamy programu użytkowego, jaki mógłby funkcjonować w klasztorze. Wydaje mi się, że powinien on uwzględnić, co najmniej następujące kryteria:
- zachowanie wymagań właściciela i konserwatora zabytków - parafia Sejneńska,
- zachowanie tradycji historycznych i dziedzictwa kulturowego - dominikanie, szkolnictwo, siedziba biskupstwa,
- zachowanie tożsamości miejsca - więź z miastem i okolicznymi gminami.

Myślę, że w każdym wariancie programowym powinno znaleźć się wydzielone miejsce dla młodzieży miejskiej i z okolicznych wsi. Mogłaby je urządzić wg własnych pomysłów, realizując swe aspiracje i znajdując tu swoją wolność. W Centrum Aktywności Obywateli Sejneńszczyzny powstały już wstępne scenariusze programowe. Do najciekawszych należą:
1. Centrum wymiany kulturalnej, społecznej i religijnej, ukierunkowanej na współpracę i przenikanie się tej problematyki w relacji: Polska, Litwa, Estonia, Łotwa i dalej Rosja i państwa skandynawskie;
2. Ośrodek muzyczny - szkoła podstawowa i średnia nastawiona na kształcenie młodzieży miejscowej oraz wybitnie uzdolnionej z terenów wschodnich - Litwy, Białorusi, Ukrainy;
3. Dom turysty - z rozbudowaną ofertą wypoczynkową i poznawczą, nawiązującą do tradycji Rzeczpospolitej Obojga Narodów, opartą o miejscową przyrodę, klimat, krajobraz i folklor.

Opracowanie i wdrożenie projektu zagospodarowania zespołu klasztornego w Sejnach, mogłoby przyczynić się do wygaszenia lub choćby zmniejszenia konfliktów o jakich słyszymy w naszym mieście.
Ratując klasztor od zniszczenia, możemy wiele zrobić dla miejscowego społeczeństwa i jednocześnie zmniejszyć istniejące napięcia i frustracje.
Jestem pewien, że to miejsce ma wymierny potencjał rozwojowy. W sposób partnerski musimy go odnaleźć i zdefiniować.

Grzegorz Domosławski

     POCZĄTEK

© Copyright 2005 by Jan Lupo. All rights reserved.